"ГИМНАЗИЯ №1 ИМЕНИ Ф. СКОРИНЫ Г.МИНСКА"

План развития музея ГУО «Гимназии №1 им. Ф.Скарины г. Минска»

«Нашчадкі Ф. Скарыны»

Цель плана музея: создание оптимальных условий для развития творческой деятельности обучающихся по изучению, возрождению и сохранению истории родного края через различные формы музейной работы.

Задачи:

• воспитать у обучающихся гражданственности и патриотизма;
• активизировать познавательную и исследовательскую деятельность обучающихся;
• развивать их творческие способности;
• привлекать внимания обучающихся к проблемам сохранения истории и культуры родного края;
• расширить экспозиции музея. 

ПАЛАЖЭННЕ

аб музеі «Нашчадкі Францыска Скарыны»

дзяржаўнай установы адукацыі

«Гімназія № 1 імя Ф. Скарыны г. Мінска»

ГЛАВА 1. АГУЛЬНЫЯ ПАЛАЖЭННІ

1.1. Музей установы адукацыі – структурнае падраздзяленне дзяржаўнай установы адукацыі «Гімназія № 1 імя Ф. Скарыны г. Мінска» (далей – гімназія), якое ствараецца з мэтай выяўлення і захавання на пастаяннай аснове музейных прадметаў, навукова-дапаможных і сыравінных матэрыялаў, іх вывучэння, уліку, экспанавання і папулярызацыі для ажыццяўлення адукацыйных задач установы адукацыі.

1.2. Музей установы адукацыі выконвае наступныя задачы:

стварэнне ўмоў для грамадзянскага, патрыятычнага і духоўна-маральнага выхавання навучэнцаў;

развіццё матывацыі навучэнцаў да пазнання гісторыі, культуры і прыроды краіны;

набыццё практычных навыкаў пошукава-даследчай, фондавай, экспазіцыйнай і экскурсійнай дзейнасці;

садзейнічанне прафесійнай арыентацыі навучэнцаў.

1.3. Асноўныя функцыі музея ўстановы адукацыі:

выкарыстанне музейных прадметаў і музейных калекцый у адукацыйным працэсе;

камплектаванне і ўлік музейных фондаў;

забеспячэнне захаванасці гісторыка-культурных і прыродных каштоўнасцей роднага краю;

арганізацыя пошукава-даследчай дзейнасці з мэтай усебаковага вывучэння гісторыі, культуры і прыроды свайго рэгіёну;

арганізацыя культурна-асветніцкай і грамадска-карыснай дзейнасці сярод навучэнцаў i іх законных прадстаўнікоў, грамадскасці.

1.4. Музей установы адукацыі ажыццяўляе дзейнасць у адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб культуры, палажэннем аб установе агульнай сярэдняй адукацыі, статутам гімназіі, іншымі актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь і дадзеным палажэннем.

1.5. Музей установы адукацыі ажыццяўляе сваю дзейнасць ва ўзаемадзеянні з іншымі структурнымі падраздзяленнямі, установамі сістэмы адукацыі і культуры, дзяржаўнымі і грамадскімі арганізацыямі, зыходзячы з профілю дзейнасці.

ГЛАВА 2. АРГАНІЗАЦЫЯ І КІРАВАННЕ

2.1. Музей установы адукацыі ствараецца, рэарганізуецца, спыняе сваю дзейнасць у адпаведнасці са статутам установы адукацыі на падставе загада кіраўніка ўстановы адукацыі згодна заключэнню ўпаўнаважанай камісіі.

2.2. Абавязковымі ўмовамі для адкрыцця музея ўстановы адукацыі з’яўляецца наяўнасць:

канцэпцыі развіцця музея ўстановы адукацыі;

прадметаў музейнага значэння (100 музейных прадметаў асноўнага фонду);

асобнага памяшкання (20 м²) і абсталявання, якія забяспечваюць захаванасць і экспанаванне музейных прадметаў, фондасховішча з абавязковым захаваннем светлавога, тэмпературна-вільготнаснага рэжымаў, а таксама наяўнасцю пажарнай сігналізацыі;

педагагічнага супрацоўніка – кіраўніка музея.

2.3. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю музея ўстановы адукацыі ажыццяўляе дырэктар установы адукацыі, намеснік дырэктара, непасрэдную практычную дзейнасць – педагагічны работнік (далей – кіраўнік музея), які прызначаецца дырэктарам.

2.4. Музей установы адукацыі арганізуе дзейнасць згодна канцэпцыі развіцця музея і гадавому плану работы ў адпаведнасці з наступнымі напрамкамі: фондавая, экспазіцыйная, экскурсійная, культурна-адукацыйная работа.

2.5. Музей установы адукацыі класіфікуецца адносна профілю, які адлюстроўвае сувязь музея з профільнай навуковай дысцыплінай. Музей гімназіі адносіцца да гістарычнага (агульнагістарычнага) профілю.

ГЛАВА 3. КАМПЛЕКТАВАННЕ І ЎЛІК МУЗЕЙНЫХ ФОНДАЎ

3.1. Музейны фонд – сукупнасць музейных прадметаў і навукова-дапаможных матэрыялаў, якія пастаянна захоўваюцца ў музеі ўстановы адукацыі. Музейны фонд дзеліцца на: асноўны фонд і фонд навукова-дапаможных матэрыялаў.

3.1.1. Асноўны фонд – сукупнасць музейных прадметаў, якія адпавядаюць яго профілю. У складзе асноўнага фонду пры неабходнасці па рашэнні дырэктара ўстановы адукацыі могуць быць створаны калекцыйны і абменны фонды. Прыналежнасць да калекцыйнага фонду фіксуецца ў галоўнай інвентарнай кнізе, абменнага – уліковай кнізе абменнага фонду.

3.1.2. Калекцыйны фонд (фонд асабліва каштоўных музейных прадметаў) – сукупнасць музейных прадметаў, якім нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці або не нададзены такі статус, але якія з’яўляюцца рэдкімі ў сваім родзе прадметамі і існуюць у адзіным экзэмпляры або ў абмежаванай колькасці.3.1.3. Абменны фонд – сукупнасць няпрофільных або дублетных музейных прадметаў, якія прызначаны для міжмузейнага абмену.

3.1.4. Фонд навукова-дапаможных матэрыялаў – сукупнасць навукова-дапаможных матэрыялаў, якія набытыя або спецыяльна вырабленыя па заказе музея для раскрыцця зместу тэм экспазіцыі або выставы.

3.1.5. Музейныя прадметы з асноўнага фонду ў навукова-дапаможны фонд могуць пераводзіцца (выключацца) толькі ў выключных выпадках: страта або пашкоджанне ў выніку ўздзеяння прыродных фактараў; крадзеж, які пацверджаны адпаведнымі дзяржаўнымі органамі. Перавод музейных прадметаў у навукова-дапаможны фонд, іх выключэнне з асноўнага фонду ажыццяўляецца загадам дырэктара ўстановы адукацыі на падставе пратакола ўпаўнаважанай камісіі.

Перавод матэрыялаў з фонду навукова-дапаможных матэрыялаў у асноўны фонд праводзіцца па рашэнні савета музея зыходзячы з мэтазгоднасці ў выпадках: набыцця музейным прадметам гістарычнай каштоўнасці ў выніку праведзенага даследавання або з цягам часу.

3.2. Музейныя прадметы асноўнага фонду фіксуюцца ў галоўнай інвентарнай кнізе (кнізе паступленняў музейных прадметаў асноўнага фонду), навукова-дапаможныя матэрыялы – у кнізе ўліку фонду навукова-дапаможных матэрыялаў.

3.3. Улік музейных фондаў прадугледжвае першасную рэгістрацыю і інвентарызацыю музейных прадметаў. Пры паступленні прадметаў у музей афармляецца акт прыёму. Акты прыёму абавязкова рэгіструюцца ў кнізе рэгістрацыі актаў.

3.4. Усе прадметы, якія паступілі ў музей на пастаяннае захоўванне пасля акціравання, уносяцца ў адпаведную кнігу ўліку. Адначасова з гэтым на музейных прадметах, навукова-дапаможных і сыравінных матэрыялах і ў акце прыёму ставяцца адпаведныя ўліковыя абазначэнні (ідэнтыфікацыйныя нумары). Уліковыя абазначэнні наносяцца на тую частку музейнага прадмета або навукова-дапаможнага матэрыялу, якая не будзе бачнай пры яго экспанаванні.

3.5. Перадача музейных прадметаў і музейных калекцый ад аднаго музея да іншага і ад музея да іншай арганізацыі на пастаяннае або часовае захоўванне ажыццяўляецца на падставе дамоўленасці. Асноўным дакументам для перадачы музейных прадметаў і (або) музейных калекцый на пастаяннае або часовае захоўванне з’яўляецца акт перадачы (на пастаяннае або часовае захоўванне). Акт перадачы рэгіструецца ў кнізе рэгістрацыі актаў.

3.6. Уліковыя дакументы складаюць архіў уліковай дакументацыі музея і захоўваюцца ў асобным памяшканні або металічнай шафе. Доступ да ўліковай дакументацыі кантралюецца кіраўніком музея. Забараняецца знішчэнне кніг уліку і вынас уліковай дакументацыі з музея, акрамя выпадкаў праверкі вышэйстаячымі арганізацыямі.

3.7. Выкарыстанне музейных прадметаў, навукова-дапаможных матэрыялаў ва ўмовах, якія ствараюць пагрозу іх захаванасці і могуць прывесці да іх пашкоджання, страты або знішчэння забараняецца.

3.8. Музейныя прадметы, захаванасць якіх не можа быць забяспечана музеем установы адукацыі, у мэтах забеспячэння гарантаванай бяспекі павінны быць перададзены ў іншыя дзяржаўныя музеі сістэмы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь або Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь са складаннем акта перадачы.

3.9. Музейныя прадметы з’яўляюцца дзяржаўнай уласнасцю і
не падлягаюць вяртанню іх ранейшым уладальнікам, акрамя выпадкаў, прадугледжаных заканадаўствам.

ГЛАВА 4. ПРАВЫ І АБАВЯЗКІ

4.1. Наведвальнікі музея маюць права на:

наведванне музея згодна з рэжымам яго работы (пры неабходнасці па папярэдняму запісу);

атрымліваць неабходную інфармацыю аб дзейнасці музея, акрамя той, якая з’яўляецца камерцыйнай тайнай музея як юрыдычнай асобы.

4.2. Педагагічныя работнікі маюць права на:

забеспячэнне ўмоў для ажыццяўлення прафесійнай дзейнасці;

творчую ініцыятыву, свабоду выбару педагагічна абгрунтаваных форм і метадаў навучання;

удзел у навуковай, навукова-педагагічнай, эксперыментальнай, інавацыйнай, міжнароднай дзейнасці ўстановы адукацыі;

павышэнне прафесійнай кваліфікацыі;

маральнае і матэрыяльнае заахвочванне за поспехі ў педагагічнай дзейнасці;

запытваць ад іншых структурных падраздзяленняў інфармацыю, дакументацыю і матэрыялы, неабходныя для вырашэння пытанняў, звязаных з выкананнем ускладзеных на музей установы адукацыі абавязкаў.

4.3. Педагагічныя работнікі абавязаны:

ажыццяўляць сваю дзейнасць на прафесійным узроўні;

выконваць прававыя, маральныя і этычныя нормы;

паважаць гонар і годнасць навучэнцаў і іншых удзельнікаў адукацыйнага працэсу;

павышаць свой прафесійны ўзровень.

4.3. Іншыя правы і абавязкі педагагічных работнікаў устанаўліваюцца заканадаўствам Рэспублікі Беларусь, лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі ўстановы адукацыі, а таксама працоўнымі або грамадзянска-прававымі дагаворамі.

Канцэпцыя развіцця музея

«Нашчадкі Францыска Скарыны»

гістарычнага (агульнагістарычнага) профілю

дзяржаўнай установы адукацыі

«Гімназія № 1 імя Ф. Скарыны г. Мінска» на 2024–2026 гг.

I. Уводзіны

Сучаснае развіццё грамадства патрабуе выпрацоўкі сучасных падыходаў да выхавання дзяцей і юнацтва, якое магчыма шляхам вырашэння задач усебаковага развіцця асобы, фарміравання стратэгіі актыўнай жыццядзейнасці, стварэння ўмоў для самарэалізацыі і самавызначэння. Сёння грамадзянскае і патрыятычнае выхаванне – адзін з найбольш важных складнікаў ў ажыццяўленні каштоўнасных асноў адукацыі. У «Канцэпцыі бесперапыннага выхавання дзяцей і навучэнскай моладзі» вызначана, што «грамадзянскасць – інтэгратыўная якасць асобы, якая арыентавана на годнае, адказнае і сацыяльна значнае выкананне сацыяльных роляў. Патрыятызм – … светапоглядная аснова і глыбокае пачуццё любові да сваёй Айчыны, гатоўнасць абараняць яе». Таму змест работы, якая накіравана на выхаванне сацыяльна сталай і прафесійна кампетэнтнай, адказнай, адкрытай інавацыям, прыхільнай высокім маральным ідэалам і традыцыйным нацыянальным каштоўнасцям асобы, павінен арыентавацца на засваенне агульначалавечых гуманістычных каштоўнасцей, культурных, духоўных традыцый беларускага народа, ідэалогіі беларускай дзяржавы, фарміраванне гатоўнасці да выканання грамадзянскага абавязку, прававой адказнасці.

Відавочна, што ад таго, як сфарміруецца маладое пакаленне, якімі маральнымі ідэаламі, сацыяльнымі перакананнямі яно стане кіравацца ў сваім жыцці, залежыць будучыня нашага свету, нашага грамадства. Сярод умоў, якія спрыяюць грамадзянскаму і патрыятычнаму выхаванню, можна вылучыць такія, як набыццё першапачатковых ведаў аб сваёй сям’і, школе, родным краі, краіне, вядомых людзях. Педагогі гімназіі надаюць вялікае значэнне рабоце па захаванні, прапагандзе і ўзбагачэнні гімназічных традыцый, якія даюць магчымасць уключыць усіх суб’ектаў выхавання ў сацыяльна значную дзейнасць, і галоўную ролю ў гэтым адыгрывае музей «Нашчадкі Францыска Скарыны» (далей – музей), які з’яўляецца часткай адукацыйнай і выхаваўчай сістэмы дзяржаўнай установы адукацыі «Гімназія № 1 імя Ф. Скарыны г. Мінска», цэнтрам грамадзянскага і патрыятычнага выхавання, а таксама сродкам развіцця асобы вучня, адной з форм самаадукацыі. Укараненне матэрыялаў музея ва ўрочную дзейнасць дазваляе стварыць у вучняў цэласнае ўяўленне аб гісторыі ўстановы адукацыі, аб гісторыі беларускай асветы.

Музей з’яўляецца адной з пляцовак па развіцці творчай, інтэлектуальнай дзейнасці і грамадскай актыўнасці вучняў – працэс збору, даследавання, апрацоўкі матэрыялаў мае выхаваўчую і навукова-пазнавальную каштоўнасць. Музей валодае ўнікальнай магчымасцю падтрымліваць сувязь часоў і пакаленняў. Музейная педагогіка дазваляе выпрацаваць у вучняў пачуццё прыналежнасці да мінулага, сучаснасці і будучыні сваёй гімназіі, горада, абудзіць цікавасць да гісторыі нашай Радзімы.

Дэвіз музея: «Веданне гісторыі – ключ да разумення сучаснасці і стварэння будучыні».

Профіль музея: гістарычны (агульнагістарычны). Экспазіцыя музея складаецца з трох раздзелаў:

«Летапіс гімназіі»;

«Францыск Скарына і яго дзейнасць»;

«Асветнікі зямлі беларускай».

Функцыі музея:

1) выкарыстанне музейных прадметаў у адукацыйным працэсе;

2) камплектаванне і ўлік музейных фондаў;

3) забеспячэнне захаванасці гісторыка-культурных каштоўнасцей;

4) арганізацыя пошукава-даследчай дзейнасці з мэтай вывучэння гісторыі ДУА «Гімназія № 1 імя Ф. Скарыны г. Мінска» і асветніцтва на Беларусі, фарміраванне ў вучняў практычных навыкаў пошукавай, даследчай, экскурсійнай дзейнасці;

5) арганізацыя культурна-асветніцкай і грамадска-карыснай дзейнасці сярод вучняў, іх законных прадстаўнікоў, педагогаў;

6) сувязь з дзяржаўнымі ўстановамі, грамадскімі арганізацыямі і аб’яднаннямі

3) развіваць матывацыю да вывучэння гісторыі гімназіі, да пазнання культуры роднага краю;

4) садзейнічаць паспяховай самарэалізацыі вучняў,

6) развіваць навукова-даследчую дзейнасць навучэнцаў гімназіі.

Мэта дзейнасці музея: выяўленне і захаванне на пастаяннай аснове музейных прадметаў, навукова-дапаможных матэрыялаў, іх вывучэнне, улік, экспанаванне і папулярызацыя для ажыццяўлення адукацыйных і выхаваўчых задач установы адукацыі; садзейнічанне самарэалізацыі вучняў, далучэнню да навукова-даследчай работы, выхаванню беражлівых адносін да гісторыка-культурнай спадчыны, фарміраванню духоўна-маральных каштоўнасцей; патрыятычнае выхаванне вучняў і фарміраванне іх грамадзянскай пазіцыі.

Задачы музея:

1) стварэнне умоў для грамадзянскага, патрыятычнага і духоўна-маральнага выхавання вучняў;

2) развіццё матывацыі вучняў да пазнання гісторыі і традыцый установы адукацыі; папулярызацыя асоб беларускіх асветнікаў;

3) набыццё практычных навыкаў пошукава-даследчай, фондавай, экспазіцыйнай і экскурсійнай дзейнасці; садзейнічанне прафесійнай арыентацыі навучэнцаў;

4) ажыццяўленне выхаваўчай і адукацыйнай дзейнасці музейнымі сродкамі.

Музей прызначаны для наведвання вучнямі гімназіі і ўстаноў адукацыі Ленінскага раёна г. Мінска, законнымі прадстаўнікамі, ветэранамі педагагічнай працы, жыхарамі Ленінскага раёна.

Прынцыпы функцыянавання музея:

1) строгі ўлік, правільнае захоўванне і экспанаванне музейных прадметаў;

2) свабода выбару вучнямі напрамкаў сваёй дзейнасці на аснове інтарэсаў і патэнцыйных магчымасцей, самастойнасць і творчая ініцыятыва;

3) сувязь з органамі дзяржаўнай улады, грамадскасцю, ветэранамі педагагічнай працы;

4) пазнавальнае і эмацыянальнае адзінства ў змесце экспазіцыі і правядзенні мерапрыемстваў музейнага характару;

5) сістэматычная сувязь з адукацыйным працэсам.

II. Перспектывы і напрамкі развіцця музея

Работа з фондамі музея

Мэта: фарміраванне фондаў музея.

Задачы:

1) актывізацыя работы па выяўленні і зборы прадметаў музейнага значэння для папаўнення фондаў музея згодна з профілем;

2) забеспячэнне фондавага збору і рэалізацыя музеем дакументавання згодна з нарматыўнымі патрабаваннямі;

3) фарміраванне ў вучняў каштоўнасных адносін да гісторыка-культурнай спадчыны праз асэнсаванне значнасці музейных прадметаў;

4) удасканальванне сістэмы захоўвання і выкарыстання музейных прадметаў.

Экспазіцыйная дзейнасць

Мэта: афармленне экспазіцыі музея паводле яго профілю, патрабаванняў адукацыйнага працэсу, з улікам актуальных тэндэнцый развіцця музейнай справы.

Задачы:

1) сістэматызацыя сабранага матэрыялу, размеркаванне па тэмах і раздзелах;

2) распрацоўка і ўдакладненне тэматыка-экспазіцыйных планаў згодна з тэматычнай структурай пастаяннай экспазіцыі.

Пошукава-даследчая дзейнасць

Мэта: стварэнне ўмоў для развіцця даследчых кампетэнцый вучняў сродкамі музейнай педагогікі.

Задачы:

1) арганізацыя экспедыцый, сустрэч;

2) сістэматызацыя сабранага матэрыялу па гісторыі раёна;

3) падрыхтоўка сабраных ў выніку навукова-даследчай дзейнасці матэрыялаў для іх экспанавання;

4) развіццё творчай ініцыятывы і інтэлектуальных здольнасцей вучняў праз удзел у акцыях, праектах, канферэнцыях і г.д.

Экскурсійная дзейнасць

Мэта: перадача зместу пастаяннай экспазіцыі музея для розных катэгорый наведвальнікаў.

Задачы:

1) вывучэнне асноўных відаў, напрамкаў, форм, метадаў экскурсійнай дзейнасці;

2) распрацоўка і ўкараненне музейных заняткаў, лекцый, экскурсій і іншых форм правядзення мерапрыемстваў на базе музея.

Культурна-асветніцкая дзейнасць

Мэта: фарміраванне развітай, грамадска-актыўнай асобы, маральнае і патрыятычнае выхаванне.

Задачы:

1) фарміраванне каштоўнаснага стаўлення да гістарычнай і культурнай спадчыны;

2) захоўванне і ўшанаванне памяці аб асветніках Беларусі;

3) фарміраванне пачуцця павагі да гісторыі і традыцый установы адукацыі.

Метадычная дзейнасць

Мэта: метадычнае забеспячэнне дзейнасці музея.

Задачы:

1) павышэнне ўзроўню валодання сучасным навукова-прававым, метадычным забеспячэннем дзейнасці музея ўстановы адукацыі;

2) абагульненне і распаўсюджванне педагагічнага вопыту.

III. Перспектыўны план развіцця музея на 2024–2026 гг.